Jezioro OstrowskieJezioro Ostrowskie

0 0 1520
powierzchniapowierzchnia
314,5 ha
średnia głębokośćśrednia głębokość
9,9 m
maks. głębokośćmaks. głębokość
35,1 m
długośćdługość
6,6 km
szerokośćszerokość
0,3 km
linia brzegowalinia brzegowa
brak danych

Ostrowo  to dosyć duża wieś położona 10 km na południowy zachód od Strzelna, pomiędzy Cienciskiem, Przyjezierzem i Bielskiem, nad północnym brzegiem Jeziora Ostrowskiego, w kompleksie Lasów Miradzkich. Wieś wzmiankowana w bulli papieskiej Celestyna III z 1193 r. jako własność norbertanek ze Strzelna. Dzisiejsze Ostrowo stanowi doskonałą bazę wypadową na wycieczki rowerowe (przebiega tu Szlak Rowerowy wokół Jeziora Ostrowskiego) czy zwiedzanie romańskich zabytków w pobliskim Strzelnie i Mogilnie.

We wsi i okolicy znajduje się kilka gospodarstw agroturystycznych, obok rolnictwa zaczyna dominować rekreacja, wypoczynek i turystyka. Dzisiaj zajmiemy się najciekawszą atrakcją przyrodniczą tego miejsca czyli jeziorem. 

Jezioro Ostrowskie - czwarte co do wielkości jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, należy ono do zlewni Kanału Ostrowo-Gopło-Noteć i położone jest na Pojezierzu Gnieźnieńskim w Obszarze Chronionego Krajobrazu Lasów Miradzkich. Jezioro polodowcowe typu rynnowego o powierzchni 314,5 ha, długości 6,6 km, natomiast maksymalna głębokość sięga 35,1 m (średnia 9,9 m), co daje 31242,9 tys. m3 wody (dane Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy – 2012 r.).

Obecnie powierzchnia lustra wody i poszczególne rozmiary są dużo mniejsze, gdyż linia brzegowa cofnęła się o kilka, a nawet kilkanaście metrów, spowodowane jest to odkrywkowym wydobyciem węgla brunatnego w okolicach Ślesina (Zagłębie Konińskie). Jezioro Ostrowskie składa się z dwóch odrębnych części. Część zachodnią stanowi długa, prawie 7 km wąska rynna z serią przegłębień oddzielonych podwodnymi progami, której otoczenie stanowi zwarty kompleks leśny. Natomiast część wschodnia jest rozleglejsza, ma urozmaiconą rzeźbę dna i posiada szeroką partię litoralu
porośniętego przez łąki ramienicowe. Nad tą częścią jeziora położone jest Przyjezierze z licznymi ośrodkami wypoczynkowymi i piaszczystymi plażami (o tej miejscowości będzie osobny artykuł).

Naturalne warunki jeziora kwalifikują je do II kategorii podatności na wpływy degradacyjne. Stan czystości wody dla całego jeziora odpowiada II klasie. Jakość wód jest jednak wyraźnie zróżnicowana w poszczególnych częściach – na pograniczu III/II klasy w części zachodniej, oraz na granicy II/I klasy czystości w części wschodniej. Czysta woda oraz zasobność w ryby powoduje, że jest to prawdziwy raj dla wędkarzy, szczególnie każdego spinningistę ucieszy fakt złapania sporego okazu szczupaka.

Jezioro to zawsze słynęło z dużego rybostanu, można złowić także leszcza, okonia, węgorza. Drobnych ryb jest sporo, najwięcej sieji, uklei i płoci, które dorastają do większych rozmiarów. Niestety, w ostatnim czasie zmniejszyła się populacja wielu ryb, a w latach 80-tych odławiano sporo ton tołpygi i pstrąga.  Aktualne zezwolenia wędkarskie na Jezioro Ostrowskie i Przyjezierze można wykupić w Zakładzie Aktywności Zawodowej w Przyjezierzu.

Dominującym elementem środowiska naturalnego wokół Jeziora Ostrowskiego są lasy, stanowiące pozostałość dawnej puszczy porastającej obszar Polski. Na ich terenie występuje szczególne bogactwo flory i fauny, liczne torfowiska oraz tereny wodno-leśne, przyciągające nie tylko przyrodników czy ornitologów, ale także liczne rzesze turystów. Wśród drzew dominuje sosna pospolita, porastająca suche gleby piaszczyste, która zajmuje łącznie 67 % powierzchni oraz dąb szypułkowy (20,5 %). Ponadto występuje: buk, klon, brzoza, olcha, olsza czarna, wiąz, daglezja zielona, jodła, świerk, jesion, klon, oraz grab.

Rezerwat częściowy Czapliniec Ostrowo został utworzony w 1977 r. w celu zachowania miejsc lęgowych czapli siwej. Ogólna powierzchnia rezerwatu wynosząca 13.89 ha – w całości stanowi powierzchnię leśną i zasługuje na szczególną ochronę ze względu na znajdujący się tam drzewostan, m.in. z przeszło dwustuletnimi sosnami (ok. 220 lat).   Czapla siwa   (Ardea cinerea) – gatunek dużego ptaka wodnego zamieszkującego Rezerwat Czapliniec. Jest to ptak dzienny, ale najbardziej aktywny o świcie i o zmierzchu. Widywana najczęściej jako pojedynczy osobnik wypatrujący zdobyczy.

Ciekawostki

Na północno-wschodnim brzegu jeziora zlokalizowano grodzisko typu wklęsłego – grodzisko zamykające wałem ziemnym wewnętrzną, silnie wgłębioną kotlinkę. W miejscowości warto zobaczyć kilka ciekawych zabytków, miejsc i atrakcji:
- neoromański, ceglany kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (osobny artykuł),   
- zabytkowy, drewniany wiatrak „koźlak” (osobny artykuł),
- dwór parterowy z 1928 r., zbudowany na planie prostokąta, nakryty dwuspadowym dachem z piętrowym ryzalitem na środku,   
- stary katolicki cmentarz parafialny z grobem m.in. Karola Jakuba Wiśniewskiego (1821 – 1908), uczestnika „Wiosny Ludów”,   
- pozostałości cmentarza ewangelickiego po zachodniej stronie jeziora,   
- obelisk upamiętniający mieszkańców Powiatu Mogileńskiego, którzy zginęli w latach 1939-1947,
- krzyże przydrożne, figura.

DAMIAN RYBAK
Fot. D. Rybak

ReklamaA1