W sierpniu 1300 roku w archikatedrze gnieźnieńskiej arcybiskup Jakub Świnka nałożył koronę na głowę dwudziestodziewięcioletniego króla Czech, Wacława II. Była to ostatnia koronacja królewska w historii Pierwszej Stolicy Polski – moment przełomowy, dokonany w czasie politycznego chaosu rozbicia dzielnicowego i zapowiedź przyszłego zjednoczenia królestwa.

Wacław II, syn potężnego Przemysła Ottokara II, był władcą pełnym kontrastów. Wątłe zdrowie łączył z żelazną wolą, a brak przygotowania do rządów z niezwykłym talentem organizacyjnym. Reformator prawa, zręczny dyplomata, mecenas Kościoła i twórca grosza praskiego – jednej z najważniejszych walut późnego średniowiecza – zapisał się w historii Czech i Polski jako władca, po którego śmierci żałobę ogarnęły całe narody.

Wystawa „Wacław II, król Czeski i Polski” prezentowana w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie poświęcona jest właśnie tej niezwykłej postaci. Ekspozycja składa się z plansz z komentarzem historycznym, średniowiecznej ikonografii oraz unikatowych eksponatów wypożyczonych z Czeskiego Muzeum Srebra w Kutnej Horze oraz Miejskiego Muzeum i Biblioteki w Čáslavie.

Projekt został przygotowany we współpracy MOK w Gnieźnie z Czeskim Centrum w Warszawie oraz Czeskim Muzeum Srebra i wpisuje się w obchody 1000-lecia pierwszych koronacji królewskich w Polsce (2025) oraz 725. rocznicy ostatniej koronacji królewskiej w Gnieźnie.

Wydarzeniu towarzyszy limitowana emisja pamiątkowego medalu z wizerunkiem pieczęci Wacława II, wybita przez Mennicę Polską według projektu wybitnej medalierki Anny Wątróbskiej-Wdowiarskiej. Medal nawiązuje do prestiżowego cyklu emisji poświęconych władcom koronowanym w Gnieźnie, zapoczątkowanego w latach 80. XX wieku przez Muzeum Początków Państwa Polskiego.

Uroczyste otwarcie wystawy poprzedzi wykład prof. UAM dr hab. Marzeny Matli pt. „Wacław II – król Polski”, poświęcony okolicznościom objęcia tronu i znaczeniu jego panowania.

Program wydarzenia – czwartek, 29 stycznia:

• godz. 17.00 – wykład prof. UAM dr hab. Marzeny Matli „Wacław II – król Polski”
• godz. 18.00 – wernisaż wystawy w Galerii MOK

Wystawa czynna: 29 stycznia – 29 marca 2026 r.

Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli m.in. Ambasador Republiki Czeskiej w Polsce J.E. Břetislav Dančák oraz Prezydent Miasta Gniezna Michał Powałowski. Projekt jest owocem międzynarodowej współpracy instytucji polskich i czeskich.

To niezwykła okazja, by spojrzeć na historię Gniezna – miejsca narodzin polskiej monarchii – z perspektywy wydarzenia, które na zawsze zapisało się w dziejach Polski i Europy. Zapraszamy do wspólnej podróży w czasy średniowiecznych królów, koron i wielkiej polityki.