Wieczór otworzy krótka opowieść antropologiczna wprowadzająca w kontekst pieśni, którą poprowadzi Ewa Grochowska - śpiewaczka, badaczka tradycji muzycznych wsi polskiej i doktorka nauk humanistycznych. Będzie to narracja, pokazująca, że w kulturze ludowej śmierć, wesele, obrzędy rodzinne i cykl roczny tworzą jeden, spójny system wierzeń i praktyk, a pieśni żałobne są jego integralną częścią.

Centralnym punktem wydarzenia będzie jednak koncert chóru pieśni żałobnych - efekt kilkumiesięcznej pracy warsztatowej z głosem, ciałem i muzyczną interpretacją. Podczas finałowego koncertu zabrzmią utwory inspirowane tradycyjnymi pieśniami żałobnymi, ale tworzone na nowo - nie jako rekonstrukcja, lecz autorskie formy muzyczne, powstałe w dialogu z dawnymi melodiami, tekstami i kontekstami obrzędowymi. Brzmienie chóru wzbogaci gościnny udział bydgoskich muzyków i artystów, m.in.: Kevin Górzyński, Wojciech Jachna, Łukasz Owczarzak, Małgorzata Dziemitko-Magrowska, Sławomir Szudrowicz, Piotr Różycki, Tomasz Preficz i Tim Sanford. Całość poprowadzi i wyreżyseruje Grzegorz Pleszyński - artysta wizualny, performer i twórca interdyscyplinarny. 

Studio Cierpienie, mieszczące się w dawnej, starannie zaadaptowanej akustycznie owczarni na pałuckiej wsi w Smarzykowie (gmina Szubin), stanie się dla tego wydarzenia nie tylko miejscem, ale i współtwórcą atmosfery skupienia, ciszy i słuchania.

Projekt „Pieśni żałobne – tradycja i współczesne konteksty” był procesem wielowymiarowym i międzypokoleniowym. W jego ramach uczestnicy:

• poznawali wierzenia i zwyczaje związane ze śmiercią w różnych kulturach oraz polską tradycję pogrzebową - ze szczególnym uwzględnieniem Pomorza i Kujaw (warsztaty z Dominiką Kiss-Orską),
• rozmawiali o doświadczeniu żałoby i współczesnych sposobach jej przeżywania (spotkanie z Martą Tarnowską z Instytutu Dobrej Śmierci),
• analizowali dawne wzorce i symbolikę ludową obecną w kostiumach i scenografii (warsztaty z Martą Filipiak),
• pracowali z ruchem i rytmem scenicznym, odkrywając cielesny wymiar pieśni żałobnych (zajęcia z Mają Lubawą).
• pracowali z głosem - (zajęcia z Bruno Maciejewskim)

Finałowy koncert jest podsumowaniem tego procesu - spotkaniem tradycji z teraźniejszością, pamięci z żywym głosem i ciałem.

Data: 31 stycznia 2026

17:00  - „Puste noce, szczodre dnie - o śmierci, pożegnaniu, obrzędach przejścia i praktykowaniu pamięci w kulturze tradycyjnej” - Ewa Grochowska

17:30 - koncert 

Miejsce: Studio Cierpienie, Smarzykowo 6, Smarzykowo (niedaleko Bydgoszczy)
Liczba miejsc ograniczona. Zapisy: 504 648 700 (Małgorzata Pałczyńska) lub mailowo: fundacja.czarnykarzel@gmail.com.

Projekt realizowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy.