Myślą przewodnią Festiwalu FYRTEL (organizowanego przez Bibliotekę Publiczna Miasta Gniezna) i takich spotkań jest przede wszystkim promocja lokalnego dziedzictwa kulturowego, a ich bohaterami - ciekawi i nietuzinkowi przedstawiciele lokalnej społeczności: społecznicy, historycy, przyrodnicy, regionaliści.

Partnerem cyklu jest Instytut Literacki im. Marii i Franciszka Rubaszewskich.

Spotkanie w Modliszewku

Dzisiejszego spotkanie w Zdziechowie – przy wypełnionej sali wiejskiej w Modliszewie (mimo, iż rozpoczęło się o godz. 10.00!) – rozpoczęła Lidia Pietrzak, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej Zdziechowie, która powitała gościa spotkania Karola Soberskiego i przedstawiła jego sylwetkę. Dyrektor powitała również obecnego na spotkaniu Piotra Wiśniewskiego, dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta Gniezna.

Karol Soberski (www.soberski.pl), pisarz, dziennikarz, dokumentalista, badacz lokalnej historii, prezes Fundacji Historycznej „Przywracamy Pamięć”, redaktor naczelny portalu Pojezierze24.pl i prezes Instytutu Literackiego im. Marii i Franciszka Rubaszewskich. Urodził się w XIX-wiecznym pałacu w Popowie Ignacewie i pewnie dlatego od 20 lat odkrywa tajemnice ziemiaństwa, pałaców i dworów oraz sekrety II wojny światowej w Wielkopolsce, na Kujawach i Pałukach.
Autor przewodników turystycznych oraz książek o skarbach i tajemnicach, o ziemiaństwie i II wojnie światowej na pograniczu Wielkopolski, Kujaw i Pałuk. W sumie K. Soberski napisał już szesnaście książek o historii, zagadkach, tajemnicach i skarbach pogranicza Wielkopolski i Kujaw:- „Spacerem po Kłecku” (2011),
- „Medycyna na usługach systemu eksterminacji ludności w Trzeciej Rzeszy i na terenach okupowanej Polski” (2011) - współautor,
- „Gmina Niechanowo” (2013),
- „Uroki Gminy Mieleszyn” (2015),
- „Skarb Dziedzica. Nieznane wydarzenia z pogranicza Wielkopolski i Pałuk” (2016),
- „Zapomniana zbrodnia. Mroczna tajemnica szpitala Dziekanka” (2017),
- „Tajemniczy Pałac Zakrzewo. Skarby- sekrety - legendy” (2017),
- „Złoto Dziedzica. Tropem skarbów z Popowa Ignacewa do Drawska Pomorskiego” (2018),
- „Skarby i tajemnice okolic Gniezna” (2019),
- „Zagadkowy Kolekcjoner. Marian Haber – ziemianin, marszand, celebryta” (2021),
- „Tajemniczy Pałac Zdziechowa i inne atrakcje Gminy Gniezno” (2024)
- „Zapomniana zbrodnia - wyd. II, rozszerzone” (2024)
- „Skarby i tajemnice okolic Gniezna” - wyd. II (2025)
- „Głębokie. Tropami tajemnic” (2025)
- „Raport Habera” (2025)
- „Magiczny Pałac Rybieniec” (2026)

K. Soberski jest też współautorem folderów turystycznych wydanych przez Starostwo Powiatowe w Gnieźnie z cyklu „Tu powstała Polska” (2012). Więcej o jego działalności tutaj

„Tajemnice Gminy Gniezno i okolic”

W pierwszej części spotkania Karol Soberski zabrał uczestników spotkania na wędrówkę po wyjątkowych miejscach na terenie gminy Gniezno. Była więc mowa o pałacu w Zdziechowie, jego budowniczym i ciekawostkach tej rezydencji; nie zabrakło historii związanych z kościołem pw. św. Jakuba Apostoła w Modliszewku oraz o rodzie von Wendorff z Mielna, która wspierała w okresie międzywojennym tę świątynię; K. Soberski opowiedział o dziejach pałacu w Modliszewie, jak również o tamtejszym zbóju Macieju; wspomniał o życiu i działalności rodu Sicińskich, przedwojennych właścicieli majątku w Modliszewie; nie mogło zabraknąć ciekawych opowieści o świątyni w Strzyżewie Kościelnym, lodowni w Strzyżewie Paczkowym czy tunelu w Pakszynie. Była również mowa o ks. Aleksandrze Żychlińskim, wyjątkowej postaci z urodzonej w Modliszewie, o prof. Marianie Gumowskim oraz o tajemnicach jeziora Jankowskiego.

Na koniec tej części K. Soberski pokazał jedno wyjątkowe zdjęcie. W pierwszej chwili nie wszyscy obecni wiedzieli co to za pałac, a okazało się, że jest to – zburzony w latach 70. XX wieku – pałac w Modliszewku!

Po tych blisko 70 minutach opowieści, przyszedł czas na przerwę, pyszną kawę i słodkości.

W drugiej części K. Soberski przedstawił trzy opowieści związane z okolicami gminy Gniezno. Najpierw opowiedział o dziejach szpitala „Dziekanka” w Gnieźnie i popełnionej tam w czasie II wojny światowej niemieckiej zbrodni na pacjentach. Warto przypomnieć, że Niemcy w latach 1939 – 1944, w ramach akcji T4 zagazowali w mobilnych komorach gazowych blisko 10 tys. pacjentów tego szpitala. K. Soberski opowiedział o tym, ponieważ niedaleko Modliszewka, w Lasach Nowaszyckich znajduje się jedyne w powiecie gnieźnieńskim, odkryte w 2004 roku (przez K. Soberskiego), przebadane miejsce gdzie Niemcy w 1942 r. pogrzebali około 500 pacjentów  „Dziekanki” zagazowanych w ramach wspomnianej akcji T4.

Następnie gość spotkania opowiedział o Mielnie, tamtejszym pałacu zbudowanym przez ród Wendorffów, o kaplicy rotundzie znajdującej się w tej miejscowości, ale też o rosnącym w Mielnie, najstarszym dębie w Polsce.

Ostatnim akcentem spotkania była opowieść o Dziadkowie, tamtejszym dworze i rodzie Paruszewskich, którzy byli właścicielami tego majątku od 1914 do 1939 roku.

Potem był czas na pytania od zgromadzonej publiczności, a po zakończeniu spotkania, na rozmowy kuluarowe oraz możliwość nabycia książek autorstwa K. Soberskiego.

– W poniedziałkowe przedpołudnie w świetlicy wiejskiej w Modliszewku odbyło się spotkanie w ramach 12. edycji festiwalu FYRTEL. Zaproszonym przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zdziechowie gościem był Karol Soberski, który zabrał uczestników spotkania w podróż po gminie Gniezno i jej okolicach. Prezentowane kadry już nieistniejących majątków wprawiły obecnych w sentymentalny nastrój. To było niesamowite spotkanie z historią oraz książką – tak dzisiejsze spotkania na swoim profilu na FB podsumowała Gminna Biblioteka Publiczna w Zdziechowie.

Zapraszamy do Łopienna

Jeśli ktoś z Czytelników chciałby posłuchać opowieści K. Soberskiego, to już dzisiaj zapraszamy na kolejne podobne spotkanie w ramach Festiwali Fyrtel, tym razem do świetlicy wiejskiej w Łopiennie. Tam, w piątek, 20 marca o godz. 17.00 odbędzie się spotkanie zatytułowane „Skarby i tajemnice gminy Mieleszyn” zorganizowane przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Mieleszynie.

Fot. Gminna Biblioteka Publiczna w Zdziechowie