19 września 2026 roku na zaproszenie archiwum przyjechali do Gniezna paulini: o. dr Grzegorz Prus, przeor jasnej Góry, o. dr Jarosław Łuniewski – archiwista jasnogórski; ponadto panie z Instytutu Prymasowskiego Stefana Kardynała Wyszyńskiego: Agnieszka Kołodyńska – odpowiedzialna generalna i Beata Mackiewicz – redaktor w wydawnictwie „Soli Deo” i badaczka życia błogosławionego prymasa. Przyjechał też ks. dr hab. Dominik Zamiatała, prof. UKSW – autor licznych publikacji o bł. Stefanie Wyszyńskim i o Kościele w Polsce w XX wieku.

Po modlitwie „Anioł Pański” panel rozpoczął o. Grzegorz Prus, a wypowiadali się w nim redaktorzy wydanej w tym roku pozycji książkowej pt. „Jasnogórskie Śluby Narodu. Wczoraj – dziś – jutro”: Beata Mackiewicz i ks. Dominik Zamiatała. Niemym świadkiem panelu był wyłożony w gablocie oryginał ślubów z roku 1956, przechowywany na co dzień w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie i niezwykle rzadko pokazywany publicznie.

Paneliści przypomnieli, jakie osoby i środowiska przyczyniły się do powstania ślubów, a mianowicie ojcowie paulini, „Ósemki” (zespół świeckich kobiet, z którego późnej powstał Instytut Prymasowski) oraz ks. bp Lucjan Bernacki, biskup pomocniczy gnieźnieński. Biskup Bernacki został bowiem po aresztowaniu prymasa w roku 1953 wygnany przez komunistów z terenu archidiecezji gnieźnieńskiej i część swego wygnania spędził na Jasnej Górze. Ponadto paneliści przybliżyli rozwój idei uroczystych obchodów trzystulecia obrony Jasnej Góry przed Szwedami (1655) oraz ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza (1656). Od początku chciano wyjść poza wspominanie wydarzeń historycznych ku odczytaniu historii jako znaku i wezwania na obecne czasy. Stąd powstała idea napisania nowych ślubów narodu polskiego zamiast publicznego odczytywania ślubów lwowskich. Uczestnicy spotkania dowiedzieli się, jak błogosławiony ksiądz prymas Wyszyński tworzył tekst ślubów w najściślejszej tajemnicy w miejscu uwięzienia w Komańczy a potem w równie wielkiej tajemnicy śluby były przepisywane na maszynie przez liczne siostry zakonne.

W złożeniu ślubów uczestniczyło 26 sierpnia 1956 roku półtora miliona wiernych, zgromadzonych pod wałami jasnogórskimi. Goście spotkania wskazali na głębokie duchowe i moralne treści ślubów oraz na konkretne owoce wydarzenia sprzed siedemdziesięciu lat: peregrynację kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, powstanie Jasnogórskiej Księgi Abstynencji, zainicjowanie Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego oraz zaprowadzenie codziennego Apelu Jasnogórskiego. Spotkanie zakończyło się modlitwą o kanonizację bł. Stefana kard. Wyszyńskiego. 

ks. Michał Sołomieniuk

Fot. Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie