ReklamaA1

Francuskie akcenty w gołąbkowskich lasach

Historia14 lipca 2020, 17:00   red. Administrator1539 odsłon
Francuskie akcenty w gołąbkowskich lasach
 fot. arch. redakcji

14 lipca Francuzi obchodzą święto narodowe. Fête Nationale Française jest najważniejszym świętem państwowym we Francji, można porównać go do polskiego Dnia Niepodległości. Data ta upamiętnia Rewolucję Francuską z 1789 roku, której początek stanowiło zdobycie Bastylii. W lasach Nadleśnictwa Gołąbki znajdziemy ciekawe francuskie ślady... 

Nastąpiło wtedy obalenie monarchii absolutnej, zrewoltowany tłum zmusił parę królewską (Ludwika XVI i Marię Antoninę) do opuszczenia Wersalu. W 1791 roku zostaje uchwalona konstytucja, drugi tego rodzaju akt na świecie po Stanach Zjednoczonych. Święto narodowe Francji zostało ustanowione 6 lipca 1880 roku jako dzień wolny od pracy.

Francuskie ślady w gołąbkowskich lasach

Po dzień dzisiejszy zachowała się stara legenda, której akcja rozegrała się w Gąsawie. Było to w czasach napoleońskich, po wkroczeniu wojsk francuskich do tego miasteczka. Na kwatery zajęto wszystkie wolne izby, zaś na gąsawskim rynku żołnierze zgromadzili cały swój tabor. Według przekazu regionalisty Jerzego Sobczaka, we wszystkich domach pełno było gwardzistów, strzelców i kirasjerów. Sam Bonaparte zatrzymał się na noc w domku, który istnieje do dziś w narożniku rynku.

Do dnia dzisiejszego krąży też opowieść jak to Francuzi dali miejscowym gosposiom worek kawy (najprawdziwszej!), by napoiły cały batalion. Nadziwowały się poczciwe mieszczki zamorskim ziarenkom, pomyślały, że to tamtejsza fasola i nagotowały żołnierzykom wielki sagan gęstej polewki. Zapamiętali to zapewne na długo żołnierze Napoleona!

Żołnierz Napoleoński

Inna opowieść z pogranicza zbrodni i sensacji jest o nieznanym z imienia piechurze napoleońskim wracającym spod Moskwy zimą 1812 roku. Był to czas klęski, chaosu i panicznego strachu przed prącymi na zachód wojskami rosyjskimi. Rozbita i cofająca się Wielka Armia Napoleona, w tym wiele grup, a także pojedynczych żołnierzy, kierowała się wieloma traktami ku swej ojczyźnie. Wśród nich zabłąkał się w te strony francuski piechur. Zmęczony wstąpił do karczmy we wsi Gołąbki, by wypocząć i posilić się przed długą drogą. Kiedy przyszło mu zapłacić za gościnę, uczynił to ostentacyjnie, regulując należność złotem, zdobytym gdzieś w Rosji.

Zasobna sakwa wpadła w oczy przebywającym w karczmie rzezimieszkom, dlatego upatrzyli go sobie, napadli w drodze do Sarnówka i ostatecznie pozbawili życia. Do dzisiaj w tym miejscu znajduje się bezimienna mogiła „Francuzem” zwana, zaś miejscowi corocznie na nią gałązkę jodły kładą i światełko pokoju zapalają. O to miejsce dba również konsul francuski pilnując, aby zawsze znajdował się na mogile bukiet kwiatów w barwach narodowych Francji.

Usypany z ziemi symboliczny kopiec z drewnianym krzyżem znajduje się przy drodze, w lesie w pobliżu wsi Gołąbki i Gościeszyn. Jest tu od 208 lat, trudno znaleźć jakiekolwiek ślady, źródła pisane, które zawierałyby informacje o faktycznym miejscu pochówku bezimiennego człowieka. Miejscowi wiedzą swoje, od pradziadków słyszeli, że pochowany tu został żołnierz napoleońskiej piechoty, który zginął w 1812 roku.

Wokół pamiętnej mogiły trochę się działo

  • Od 200 lat bezimienną mogiłą opiekują się mieszkańcy wsi Gołąbki i Ochodza. Pamięć  przekazywana była z pokolenia na pokolenie, grób był przez lata porządkowany, dzięki temu przetrwał. Przez te wszystkie lata przetrwała usypana mogiła z krzyżem, na nim tabliczka z napisem „Tu leży żołnierz napoleoński narodowości francuskiej. Zginął w 1812r.”
  • W drugiej połowie XX wieku grobem opiekował się leśniczy z pobliskiego Sarnówka - Teofil Kowalewski, zaś od 1985 r. - Zbigniew Karasiewicz z żoną Weroniką, mieszkańcy Ochodzy.
  • Następnie o mogiłę dbali Państwo Zalaszewscy i Barbara Michalewicz z Gniezna. Dzięki ich współpracy w dniu 15 sierpnia 2011 r. udało się zorganizować uroczystość poświęcenia nowego krzyża przez miejscowego proboszcza (kościół w Gościeszynie). Obecny był konsul honorowy Republiki Francuskiej - prof. dr hab. Tomasz Schramm, który podziękował za pamięć i opiekę nad grobem.
  • Według internetowej wzmianki z 2011 roku miejsce zostało wzięte pod opiekę przez uczniów szkoły w Gościeszynie, było wspaniale utrzymane, czyste i zadbane.
  • Rok później, obok symbolicznego nagrobka ustawiono kamienny głaz z tablicą pamiątkową w języku polskim i francuskim, poświęcony na pamiątkę marszu wojsk napoleońskich na Moskwę. Przy grobie na dzień zmarłych zapalane są znicze, przy ważniejszych okazjach składane wiązanki kwiatów w trójkolorowej kompozycji.
  • W 2012 roku, w 200. rocznicę śmierci żołnierza powstaje krótkometrażowy film nakręcony przez Gnieźnieńską Grupę Filmową pt. „Francois”, fabularyzowany dokument o wydarzeniach związanych ze śmiercią Francuza. Na tą okazję historyczne miejsce zostało uporządkowane i przygotowane do filmowania. Przedpremierowy pokaz filmu odbył się dnia 30 września 2012 roku w Gościeszynie.
  • Dla zapewnienia skutecznej ochrony symboliczna mogiła znajduje się również pod opieką leśników z Nadleśnictwa Gołąbki, którzy starają się chronić to historyczne miejsce.
  • Z inicjatywy Nadleśnictwa Wojewódzki Konserwator Zabytków w Bydgoszczy uznał w 2016 roku za konieczne objęcie mogiły konserwatorską ochroną, sporządził kartę ewidencyjną obiektu niewpisanego do rejestru zabytków na podstawie inwentaryzacji terenowej oraz wywiadu środowiskowego. W karcie zapisano, że mogiła jest usypana z ziemi i obłożona kamieniami.
  • Plan urządzania lasu dla Nadleśnictwa Gołąbki (na lata 2015 - 2020) - Program Ochrony Przyrody - obejmuje ewidencję wartości kulturowych, w rozdziale dot. wykazu miejsc pamięci narodowej i cmentarzy zarejestrowano mogiłę żołnierza francuskiego z okresu kampanii napoleońskiej – Leśnictwo Długi Bród, oddział leśny nr 232f. Oznacza to odpowiedzialność gospodarza terenu za ochronę i zachowanie historycznego miejsca pamięci.

Józef Popiel/Nadleśnictwo Gołąbki


Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 2

  • 2
    Czuje się - ZADOWOLONY
    ZADOWOLONY
  • 0
    Czuje się - ZASKOCZONY
    ZASKOCZONY
  • 0
    Czuje się - POINFORMOWANY
    POINFORMOWANY
  • 0
    Czuje się - OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    Czuje się - SMUTNY
    SMUTNY
  • 0
    Czuje się - WKURZONY
    WKURZONY
  • 0
    Czuje się - BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

Daj nam znać

Jeśli coś Cię na Pojezierzu zafascynowało, wzburzyło lub chcesz się tym podzielić z czytelnikami naszego serwisu
Daj nam znać
ReklamaB2ReklamaB3ReklamaB4
ReklamaA2
ReklamaA3