Sokołowo, miała wioska niedaleko Wrześni, może poszczycić się niezwykłym kurhanem na którym znajduje się pomnik bitwy pod Sokołowem – pomnik upamiętniający ofiary bitwy stoczonej 2 maja w czasie Powstania Wielkopolskiego 1848 roku.
W bitwie pod Sokołowem, stoczonej 2 maja 1848 r. naprzeciw wojskom pruskim dowodzonym przez gen. Aleksandra Hirschfelda stanął oddział powstańców polskich wraz z tutejszymi chłopami pod dowództwem Ludwika Mierosławskiego. Z dwóch stron spotkały się wojska pruskie liczące 1800 żołnierzy i 6 armat oraz wojska polskie wyposażone głównie w broń myśliwską i kosy. Przewaga liczebna była po stronie polskiej (2-3 tys.), ale wartościową bojową i wyposażeniem Prusacy przewyższali powstańców wielokrotnie.
W bitwie straty po stronie polskiej wyniosły około 260 zabitych, natomiast straty po stronie pruskiej „tylko” 60 zabitych. Bitwa pod Sokołowem była najkrwawszym starciem Polaków z wojskami pruskimi podczas Powstania Wielkopolskiego - Wiosny Ludów na Ziemi Wielkopolskiej.
Pomnik wzniesiono 23 listopada 1848 r. z symboliką zaproponowaną przez Cypriana Kamila Norwida, który pisał w jednym ze swoich listów:
„...Niech na pomniku dla poległych będzie lemiesz i szabla w krzyż złożone, a nad niemi drugi krzyż. A ten pomnik niech będzie na usypanej wpierw mogiłce, bo mogiła rzecz ważna w symbolice słowiańskiej”.
Fundatorem pomnika był Edward hr. Poniński. W 1926 r. obiekt ogrodzono płotem ze stylizowanych kos bojowych. W czasie II wojny światowej pomnik został zniszczony przez Niemców. W 1945 r. udało się go zrekonstruować, natomiast w 1961 r. pomnik umieszczono na pięciometrowym kurhanie, w którym spoczywają szczątki uczestników bitwy pod Sokołowem.
W 2013 r. mogiła i pomnik kosynierów w Sokołowie został poddany renowacji. Podczas tych prac przygotowano również miejsce pochówku dla 25 ekshumowanych kosynierów. Szczątki kosynierów ekshumowano w listopadzie 2012 r. z mogiły na terenie dawnego folwarku w Sokołowie (w miejscu dotychczasowego pochówku powstańców staną krzyż upamiętniający polskich kosynierów). Pochowano ich tutaj 2 maja 2013 r., w 165. rocznicę zwycięskiej bitwy pod Sokołowem.
Jadąc z Gniezna do Wrześni warto odwiedzić to miejsce do którego prowadzi charakterystyczna brama na której widnieją stylizowane powstańcze kosy bojowe. Warto się tutaj zatrzymać i oddać hołd naszym bohaterom.
KAROL SOBERSKI
Fot. K. Soberski
Serwis pojezierze24.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy i opinii. Prosimy o zamieszczanie komentarzy dotyczących danej tematyki dyskusji. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.