Inowrocławska „Ruina”Inowrocławska „Ruina”

0 0 143

Symbolem i najcenniejszym zabytkiem Inowrocławia jest kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny. Jest on najstarszą świątynią w Inowrocławiu, zbudowaną na przełomie XII i XIII w., początkowo funkcjonował jako kościół osady targowej wzmiankowanej w 1185 r. Jego fundatorem był prawdopodobnie książę Leszek Bolesławowic - syn księcia mazowieckiego Bolesława IV Kędzierzawego (wnuk Bolesława Krzywoustego). Zniszczony podczas pożaru w 1834 r. kościół znajdował się w stanie ruiny, stąd otrzymał przydomek „Ruina”.

W latach 1901-1902 został poddany rekonstrukcji i reromanizacji (z inicjatywy księdza Antoniego Laubitza, późniejszego biskupa gnieźnieńskiego), świątyni przywrócono charakter romański, usuwając elementy młodszych nawarstwień. Odbudowa została przeprowadzona według projektu Juliusa Kohtego, pruskiego architekta i konserwatora zabytków prowincji poznańskiej. Kościół jest jednonawową, orientowaną budowlą, murowaną z granitowych ciosów układanych w regularnych warstwach, z prezbiterium zakończonym półkolistą absydą, a fasada zachodnia wzmocniona jest dwiema kwadratowymi kamienno-ceglanymi wieżami.

Najbardziej autentycznymi częściami pierwotnego kościoła są: przyziemie wieży południowej (zachowało się tam oryginalne kamienne sklepienie krzyżowe) i północny mur nawy głównej – wnęki tzw. pisciny. Całość nawy głównej nakryto płaskim drewnianym stropem, z wyjątkiem prezbiterium, gdzie zrekonstruowano sklepienie kolebkowe i górę absydy, natomiast dach otrzymał pokrycie ceramiczne. W zachodniej części nawy, w przestrzeni międzywieżowej znajduje się empora otwarta do wnętrza szeroką, półkolistą arkadą.

Ludzkie maski

Do wnętrza budowli prowadzą trzy portale, wszystkie zamknięte półkoliście uskokowymi ościeżami z granitowych bloków (główny z czterouskokowym ościeżem w fasadzie zachodniej, oraz po jednym w ścianie północnej i południowej). Najbardziej oryginalny wygląd zachował portal północny - na zewnętrznych ciosach, oraz w sąsiedztwie wejścia, znajdują się płaskorzeźby przedstawiające maski ludzkie i diabelskie, które według wyobrażeń średniowiecznych miały chronić święte miejsce przed złymi duchami. W dawnych wiekach pełniły też funkcję biblii pauperum i symbolizowały podstawowe prawdy wiary chrześcijańskiej.

Jeleń i lew

Na ścianach znajdują się również przedstawienia fantastycznych zwierząt (jeleń, lew) i krzyży. Wewnątrz świątyni na uwagę zasługuje gotycka rzeźba Matki Boskiej Uśmiechniętej datowana na lata ok. 1370-1380 (typu Madonn na lwie), umieszczona centralnie w ołtarzu głównym. Figura szczęśliwie ocalała w pożarze, wykonana jest z drewna lipowego – polichromowana i złocona.

W 2008 r. kościół został podniesiony do rangi Bazyliki Mniejszej.

Ciekawostki

W pobliżu świątyni znajduje się potężnych rozmiarów neoromański kościół pw. Zwiastowania NMP z 1900 r., według projektu Augusta Rincklake z Berlina – 72 m długości z wieżą o wysokości 77 m.

DAMIAN RYBAK
Fot. D. Rybak

Inowrocławska „Ruina”

Mapa google
ReklamaA1 - baner