ReklamaA1

Muzeum – Romański Ośrodek Kultury im. Ottona i Bolesława

HistoriaAtrakcje turystyczne18 sierpnia 2020, 14:00   red. Damian Rybak1129 odsłon
Muzeum – Romański Ośrodek Kultury im. Ottona i Bolesława
Trójlistny tympanon na którym Chrystus Triumfujący (Pantokrator), depcze pokonane dwie bestie – lwa i smoka - fot. Damian Rybak

Strzeleńskie świątynie oraz parafialne muzeum wchodzą w skład Ponorbertańskiego Zespołu Klasztornego, który został wpisany na listę Pomników Historii naszego kraju. Muzeum powstało w oryginalnej części dawnych zabudowań klasztoru Norbertanek w 2000 r.

Zbiory podzielone są na dwie części: romańsko-archeologiczną (lapidarium) i liturgiczną, dotyczą bogatej historii zakonu norbertanek. Ekspozycję romańską z lapidarium można zaliczyć do największych w Polsce zbiorów rzeźby romańskiej.

W zbiorach muzealnych zobaczymy wiele elementów architektonicznych, a szczególnie rzeźb wykonanych w piaskowcu m.in.:
- portal północny (pierwotne wejście do kościoła) z trójlistnym tympanonem, na którym Chrystus Triumfujący (Pantokrator), siedząc na łuku tęczowym, depcze pokonane dwie bestie – lwa i smoka (nawiązuje do Psalmu 91). W siedmioosobowej kompozycji tego tympanonu można wyróżnić pięć wątków ikonograficznych: Majestas Domini, Trójcę Świętą, Wniebowstąpienie Pańskie, Chrystusa triumfującego nad mocami zła jako Króla Chwały i przekazanie prawa książętom apostołów: Piotrowi i Pawłowi (Traditio Legis);

- tympanon ze sceną Zwiastowania NMP – kompozycję wypełniają dwie półpostacie: z lilią Archanioła Gabriela ogłaszającego dobrą nowinę i wskazującego na gołębicę (Ducha Św.) oraz Matki Boskiej w geście posłuszeństwa i pokory, za którą wyrasta drzewo życia;

- płaskorzeźby pierwotnie stanowiące wystrój rzeźbiarski przegród chórowych na skrzyżowaniu nawy głównej z transeptem – jedna przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem w otoczeniu dziewięciu proroków starotestamentowych, a druga - dwie sceny końcowe dramatu pasyjnego - Zdjęcie z Krzyża i Opłakiwanie;

- górna część płyty nagrobnej z kościoła pw. św. Prokopa wyobrażająca głowę zmarłego młodzieńca w półkolistym zakończeniu arkady, a powyżej dwa anioły unoszą jego duszę do nieba na chuście, jest to jeden z najstarszych polskich nagrobków obok tych z kolegiaty w Tumie i bazyliki w Wiślicy;

- głowice dwóch romańskich (z dekoracją geometryczną i roślinną), przyściennych kolumn, znalezione w bazylice pw. św. Trójcy podczas prac konserwatorskich i archeologicznych, prowadzonych przez Instytut Archeologii UMK w Toruniu w 2001 r.;

- oraz inne luźne elementy – dolna partia małej ośmiobocznej kolumny, czasza kropielnicy, polichromowany fragment kolumny północno-zachodniej, fragment żarna do mielenia zboża, rzeźbiony fragment trzonu kolumny przywar oraz kamienną konsolę.

Wśród licznych eksponatów zobaczyć można także detale architektoniczne, rekonstrukcję celi zakonnej oraz znaleziska archeologiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W górnej sali muzealnej (nad kaplicą św. Barbary) znajdują się przepiękne relikwiarze, dokumenty, rzeźby, szaty liturgiczne, a także inne eksponaty należące dawniej do sióstr norbertanek.

W obu salach organizowane są wystawy czasowe (malarskie, rzeźbiarskie, fotograficzne i inne). Muzeum zgodnie z programem ideowym nawiązuje do wspaniałej historii tworzenia zrębów państwowości polskiej, do tradycji naszych przodków, ogromnej kultury i wysokiego poziomu wykształcenia sióstr norbertanek, a także do ambicji zbliżających poziomem z kulturą i sztuką europejską. Romańskiemu Ośrodkowi Kultury im. Ottona i Bolesława przypadła naczelna rola koordynatora ponadregionalnej kultury. Małe muzeum działające przy parafii stało się organizatorem wielu cyklicznych wydarzeń kulturalnych, w szczególności: festynów (Norbertańskie Dni Młodych), koncertów norbertańskich, konkursów fotograficznych, plenerów malarskich i rzeźbiarskich, widowisk historycznych, wystaw, warsztatów plastycznych i historycznych dla dzieci i młodzieży, warsztatów rękodzieła dla dorosłych. Parafia w Strzelnie pamięta także o obchodach świąt rocznicowych oraz prowadzi działalność teatralnoewangelizacyjną, do której zaliczyć można organizację Orszaku Trzech Króli, Misterium Męki Pańskiej, Nocy Świętych, jasełek.

Ciekawostki

W drugiej, górnej sali muzealnej (nad kaplicą św. Barbary) znajdują się przepiękne relikwiarze, dokumenty, rzeźby, szaty i naczynia liturgiczne, a także inne eksponaty należące dawniej do sióstr norbertanek, organizowane są także wystawy czasowe.

W sali nad kaplicą św. Barbary znajduje się wiele dokumentów i relikwiarzy, wśród nich relikwiarz męczennika z książęcego rodu Honesti, z którego wywodził się m.in. św. Romuald, założyciel zakonu Kamedułów (956-1027).

Najstarszy zachowany dokument dotyczący strzeleńskich norbertanek znajduje się w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy – papieska bulla Celestyna III (1193 r.), w której papież bierze pod protekcję Stolicy Apostolskiej klasztor nadając mu różne przywileje gospodarcze.

Wiele romańskich eksponatów pochodzących ze Strzelna można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Poznaniu (fragment kolumny ze sceną Zwiastowania, głowa rzeźby figuralnej, głowa Chrystusa z tympanonu fundacyjnego rotundy pw. św. Prokopa) oraz w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy (głowica kolumny wolnostojącej ozdobiona motywem liści z wyobrażeniem czworonoga w górnej partii, fragment trzonu kolumny z motywem roślinnym).

W Polsce możemy zobaczyć jeszcze romańskie tympanony z XII i XIII w. (oprócz wcześniej wymienionych strzeleńskich i wrocławskich): w kolegiacie pw. NMP i św. Aleksego w Tumie pod Łęczycą, bazylice pw. Narodzenia NMP w Wiślicy, kościele pw. św. Mikołaja w Wysocicach, zespole klasztornym cysterek pw. św. Jadwigi i św. Bartłomieja w Trzebnicy, zespole klasztornym opactwa cysterskiego w Sulejowie Podklasztorzu pw. św. Tomasza Kantuaryjskiego, kościele pw. św. Urszuli i 11 Tysięcy Dziewic w Strońsku, kolegiacie pw. św. Mikołaja w Końskich, kościele pw. św. Piotra i św. Pawła w Starym Mieście koło Konina, kościele pw. św. Stanisława w Starym Zamku w okolicach Ślęży, kościele pocysterskim pw. NMP i św. Floriana w Koprzywnicy.


Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 2

  • 2
    Czuje się - ZADOWOLONY
    ZADOWOLONY
  • 0
    Czuje się - ZASKOCZONY
    ZASKOCZONY
  • 0
    Czuje się - POINFORMOWANY
    POINFORMOWANY
  • 0
    Czuje się - OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    Czuje się - SMUTNY
    SMUTNY
  • 0
    Czuje się - WKURZONY
    WKURZONY
  • 0
    Czuje się - BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

Przeczytaj także

ReklamaC2 - baner

Daj nam znać

Jeśli coś Cię na Pojezierzu zafascynowało, wzburzyło lub chcesz się tym podzielić z czytelnikami naszego serwisu
Daj nam znać
ReklamaB2 - baner
ReklamaA2